Vì thế, theo dõi giá xăng dầu không phải là chuyện của riêng tài xế. Giá bán lẻ trong nước được tính dựa trên giá xăng dầu thành phẩm thế giới, vốn chịu tác động mạnh từ giá dầu thô. Ai muốn hiểu dầu Brent và dầu thô Mỹ biến động ra sao, yếu tố đứng sau giá xăng dầu hôm nay tại cây xăng, có thể xem bảng giới thiệu các mặt hàng năng lượng ở đó. Bài viết này tập trung vào phần quan trọng hơn với mỗi gia đình: biến những con số thay đổi hằng tuần thành một kế hoạch chi tiêu ổn định.

Giá xăng trong nước thay đổi theo nhịp nào

Từ cuối năm 2023, theo Nghị định 80/2023/NĐ-CP, kỳ điều hành giá xăng dầu được rút ngắn từ 10 ngày xuống 7 ngày và thực hiện vào thứ Năm hằng tuần. Liên Bộ Công Thương và Tài chính tính bình quân giá thế giới giữa hai kỳ, quy đổi theo tỷ giá và các loại thuế, rồi quyết định có trích lập hay chi Quỹ bình ổn giá để làm dịu mức tăng giảm. Giá mới thường có hiệu lực từ 15 giờ chiều ngày điều hành.

Năm 2026 là năm thị trường nhiên liệu có nhiều biến động. Thông tin điều hành giá xăng dầu ngày 1/10 của Bộ Công Thương cho thấy giá thế giới chịu ảnh hưởng của căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông, xung đột Nga và Ukraine, cùng biến động tỷ giá VND/USD. Chính phủ cũng đã gia hạn các ưu đãi thuế nhập khẩu, thuế bảo vệ môi trường và thuế giá trị gia tăng với xăng dầu đến hết ngày 31/12/2026. Nói cách khác, mức giá đầu năm 2027 có thể khác đáng kể nếu các ưu đãi này kết thúc đúng hạn.

Lập ngân sách xăng dầu theo tháng trong bốn bước

Không cần phần mềm phức tạp. Một cuốn sổ hay một ghi chú trên điện thoại là đủ:

• Ghi lại số lít thực tế mỗi lần đổ xăng trong một tháng, thay vì chỉ nhớ số tiền. Số lít ít thay đổi, còn số tiền thay đổi theo giá, nên tách hai thứ này ra sẽ dễ dự tính hơn.
• Lấy số lít trung bình mỗi tháng nhân với giá hiện tại, rồi cộng thêm khoảng 10% làm khoản dự phòng cho những kỳ giá tăng liên tiếp.
• Đánh dấu các ngày thứ Năm trên lịch tháng, cũng là cuốn lịch nhiều gia đình vẫn mở ra để xem ngày âm. Biết trước kỳ điều chỉnh giúp bạn không bất ngờ khi thấy giá mới ở cây xăng và nhớ cập nhật lại con số trong sổ chi tiêu.
• Cuối tháng, đối chiếu số tiền thực chi với ngân sách. Phần dư nên chuyển vào quỹ dự phòng chung của gia đình thay vì tiêu hết.

Với gia đình có xe ô tô, hoặc làm nghề phụ thuộc vào xăng dầu như giao hàng, chạy xe công nghệ, nên tách hẳn một tài khoản hay một phong bì cho khoản này. Khi giá tăng mạnh, bạn sẽ thấy ngay quỹ đang hụt bao nhiêu, thay vì khoản thiếu lặng lẽ ăn vào tiền chợ.

Những điều ngân sách không kiểm soát được

Kế hoạch chi tiêu giúp bạn bớt bất ngờ, nhưng không giúp bạn đoán trước được giá. Giá dầu thế giới có thể đổi chiều chỉ sau một tin tức địa chính trị, và không ai, kể cả chuyên gia, dự báo chính xác được giá xăng tuần sau. Mẹo canh đổ xăng trước giờ điều chỉnh vì thế không chắc trúng, và dù đúng cũng chỉ tiết kiệm được vài nghìn đồng mỗi lần, không đáng để xếp hàng hay chạy đường vòng.

Cũng nên tỉnh táo trước những lời mời "kiếm lời từ giá dầu" trên mạng xã hội. Các sản phẩm như hợp đồng chênh lệch (CFD) trên dầu thô chỉ theo dõi biến động giá, thường dùng đòn bẩy và có thể khiến người tham gia mất vốn rất nhanh. Nhiều nền tảng mời chào kiểu này qua Zalo, Facebook không có giấy phép hoạt động tại Việt Nam, và Ngân hàng Nhà nước cũng chưa cấp phép cho sàn forex nào trong nước. Người tham gia những nền tảng không phép không được pháp luật Việt Nam bảo vệ khi có tranh chấp. Hiểu giá dầu để lập kế hoạch là một chuyện, còn đem tiền chợ đi đặt cược vào nó là chuyện hoàn toàn khác.

Chuẩn bị cho những tháng cuối năm

Cuối năm là giai đoạn chi tiêu gia đình thường tăng, từ đi lại, quà biếu đến chuẩn bị Tết, đúng lúc các ưu đãi thuế xăng dầu hiện hành sắp hết hạn. Đây là thời điểm hợp lý để xem lại ngân sách xăng dầu, tăng nhẹ khoản dự phòng và theo dõi thông báo điều hành giá chính thức của Bộ Công Thương mỗi thứ Năm. Một kế hoạch đơn giản nhưng được cập nhật đều đặn sẽ giúp cả nhà bước vào năm mới mà không bị động trước biến động giá.